0:02Welkom allemaal op dit bezinningsuur.
0:07Ik moet als eerste mijn vrouw verontschuldigen.
0:11Die had er ook graag bij willen zijn.
0:13Maar er
0:15zijn een hele hoop dingen in onze familie gebeurd.
0:18Hele verheugende gebeurtenissen.
0:22Waardoor zij alvast weer teruggegaan is naar de Veluwe.
0:27Wij zijn weer opa en oma geworden van het 22e kleinkind.
0:32Maar er is nog een kleindochter jarig.
0:35Ik hoop woensdagavond voor te gaan in Staphorst.
0:39Ik moet nog donderdag een huwelijk bevestigen in Opheusden.
0:43En donderdagmorgen hopen we nog met de ouderen uit te gaan naar Dordrecht.
0:49Dus het is een klein beetje druk.
0:52Maar goed
0:54om vanavond bij elkaar te zijn op dit bezinningsuur.
0:58En ik ben blij dat u ook aan mijn oproep gehoor gegeven hebt om hier te zijn.
1:06Want het gaat de hele gemeente aan.
1:09De bediening van het sacrament vindt plaats in het midden van de gemeente.
1:16Dus vandaar ook goed dat wij met elkaar nadenken over de betekenis van het sacrament van het Heiligavondmaal.
1:27En ik stel voor dat wij eerst zingen met elkaar.
1:30Er
1:31zit een organist in de zaal.
1:35Upsalm 22.
1:39Het dertiende vers.
1:43Ik loof eerlang u in een grote schaar.
1:48En wat ik u beloofd in het heetst gevaar betaal ik.
1:53Op het heilig dankaltaar bij die u vrezen.
1:58En wat er verder volgt, de dertiende vers uit Psalm 22.
2:02Laten
2:02[GEZANG]
4:31wij eerst de heren om een zegen vragen.
4:34Heren, zo brengt u ons in alle vrijheid.
4:38Met alle gemakken voorzien.
4:41Brengt u ons samen op dit bezinningsuur.
4:45En heren, het is bijzonder dat u het sacrament van het Heiligavondmaal hebt ingesteld.
4:54Tot
4:56versterking van het geloof.
4:58Maar
5:00wat hebben wij dan nodig, heren, dat u dat geloof werkt.
5:05Maar ook de bediening van het sacrament zegent.
5:13En heren, dat verslagen en bezwaarde harten gespijzigd en gelaafd zouden worden.
5:23Dat we met kracht en troost des heren heiligavondmaal mogen gebruiken.
5:31En dan weet u hoe het voor ons ligt.
5:35We hebben nodig, heren, eerlijk gemaakt te worden.
5:39Opdat ons hart geopend wordt.
5:42En
5:44dat u het beproeft.
5:47Wat er in ons leeft.
5:49Ons hart beproeft.
5:51Onze nieren proeft.
5:55En heren, dan kent u ons veel beter dan dat wij onszelf kennen.
6:01Wat kan er dan een tegenopzien zijn.
6:05En tegelijk een naaruitzien.
6:08En heren, u
6:11weet ook degene die ermee worstelen.
6:14Voor wie het een strijd is.
6:18U weet ook voor wie het geen strijd is.
6:22En geen worsteling.
6:25Maar dat zo vanzelfsprekend is.
6:29Om af te blijven.
6:33Of een vanzelfsprekendheid om aan te gaan.
6:38Heren, wat hebben wij nodig.
6:40Door u geleerd.
6:42En onderwezen te worden.
6:45En zegen daartoe ook deze avond.
6:48Als wij zo met een gedeelte van de gemeente bij elkaar zijn.
6:53Maar ook degene die thuis meeluisteren.
6:56We dragen ze aan u op, heren.
6:59En werkt nog krachtig.
7:01in het midden van de gemeente en
7:05dat we zien dat
7:07er buiten het offer van de Heer Jezus Christus geen vergeving is geen verzoening is dat
7:18we buiten hem voor
7:21eeuwig moeten omkomen dan
7:25is uw evangelie ruim en
7:29tegelijk
7:31vlijmscherp dan
7:34kan er niets van ons bij maar
7:38het is alleen
7:39Het volbrachte werk van uw zoon.
7:42Zijn betaling.
7:43Zijn offer.
7:45Zijn gerechtigheid.
7:47Zijn gehoorzaamheid.
7:49En
7:51heren.
7:51Dat we zo ook vanavond.
7:54Uw stem zullen horen.
7:57Want u bent het die roept.
7:59Zondaren.
8:01Die het alles verprutst hebben.
8:05U roept en notigt.
8:09En heren geef dan.
8:12Dat wij zo ook een goede uren met elkaar zullen hebben.
8:16Dat bieden wij van u.
8:18Om Christus wil alleen.
8:21Amen.
8:23Ik wil met u lezen Hebreeën 13.
8:26Een gedeelte daaruit.
8:28Vanaf vers 7 tot 21.
8:32Ik
8:34noemde u als schriftlezing Hebreeën 13.
8:38Vanaf vers 7 tot
8:4221.
8:46Gedenkt uw...
8:48Voorgangeren die u het woord gods gesproken hebben en volgen hun geloof na, aanschouwende de uitkomst hun rewandeling.
8:58Jezus Christus is gisteren en heden dezelfde en in der eeuwigheid.
9:04Wordt niet omgevoerd met verscheidene en vreemde leringen, want het is goed dat het hart gesterkt wordt door genade, niet door spijzen.
9:16door welke geen nuttigheid bekomen hebben die daarin gewandeld hebben.
9:21Wij hebben een altaar van het welk geen macht hebben te eten die de tabernakel dienen.
9:27Want welker dierenbloed voor de zonde gedragen werd in het heiligdom door de hoge priester, dezelfde lichamen werden verbrand buiten de lege plaats.
9:38Daarom heeft ook Jezus...
9:41opdat hij door zijn eigen bloed het volk zou heiligen, buiten de poort geleden.
9:47Zo laat ons dan tot hem uitgaan, buiten de lege plaats, zijn smaatheid dragende, want wij hebben hier geen blijvende stad, maar wij zoeken de toekomende.
9:59Laat ons dan door hem altijd goden opofferen, een offerander des lofs, dat is de vrucht der lippen, die zijn naam beleiden.
10:09En vergeet de weldadigheid en de mededeelzaamheid niet, want aan zodanige offeranden heeft God een welbagen.
10:18Zijt uw voorgangeren gehoorzaam en zijt hun onderdanig, want zij waken voor uw zielen.
10:24Als die rekenschap zich geven zullen, opdat zij dat doen mogen met vreugde en niet al zuchtende, want dat is u niet nuttig.
10:34Bid voor ons, want wij vertrouwen dat wij een goed geweten hebben.
10:38Als die in alles willen eerlijk wandelen.
10:41En ik bid u te meer.
10:43Dat gij dit doet.
10:45Opdat ik te eerder u lieden mogen wedergegeven worden.
10:48De God nu des vredes.
10:50Die de grote herder der schapen.
10:53Door het bloed des eeuwige testaments.
10:55Uit de doden heeft wedergebracht.
10:58Namelijk onze Heer Jezus Christus.
11:01Die volmaken u.
11:02In alle goed werk.
11:04Opdat gij zijn wil moog doen.
11:07werkende in u hetgeen voor hem welbehaaglijk is, door Jezus Christus, dewelke zij de heerlijkheid, in alle eeuwigheid.
11:18Amen.
11:19Tot zover Hebreeën 13.
11:23Het
11:25is altijd weer een vraag van hoe vul je zo'n bezinningsuur in.
11:30Ik heb begrepen van de broeders van de kerkenraad dat de vorige keren het...
11:36avondmaals formulier behandeld is.
11:39Dat kan je op verschillende manieren doen.
11:42Dat heb ik ook al eens op verschillende manieren gedaan in verschillende gemeentes.
11:47Maar ik dacht nu, ik wil graag een boek als uitgangspunt nemen.
11:52En dat is het volgende boek.
11:54Dat is van Mathieu Henry, Aan zijn tafel.
11:59Een toerusting voor de avondmaalganger.
12:03Heeft het boek als ondertitel.
12:05Er zit één nadeel bij dat boek.
12:07Het is niet meer te koop.
12:09Het is misschien nog anticarisch te krijgen.
12:14Misschien als u goed zoekt op internet, op Marktplaats of zo, dat u nog een exemplaar kunt te pakken krijgen.
12:24Ik heb geprobeerd contact te zoeken met de uitgever, want er staat een copyright van tevoren in.
12:31Dus ik durf het niet aan om het te digitaliseren en het op die manier beschikbaar te stellen.
12:38Maar als de uitgever toestemming geeft, dan mag dat wel.
12:43Maar de uitgever reageert niet.
12:46Het is uitgegeven bij de Groot Goudriaan.
12:48Maar de Groot Goudriaan is weer opgekocht door Kok Kampen.
12:53En Kok Kampen maakt weer van Veen, Bos en Keuning uitgevers deel uit.
12:59Dus daar zitten allemaal schijven tussen.
13:02Maar ik heb het advies gekregen om bij de banier te informeren...
13:08uitgegeven kan worden.
13:09Want het feit dat het moeilijk te pakken is te krijgen...
13:12wil zeggen dat er ook vraag naar is.
13:16Het zou mooi zijn als u dat stuk ook kon lezen...
13:18maar ik ga het niet voorlezen...
13:20maar ik ga u er als het ware meenemen in dat boek.
13:23Want het is heel mooi en het geeft heel veel onderwijs...
13:29over wat het avondmaal inhoudt...
13:32en hoe wij dat ook op een waardige wijze kunnen houden.
13:38Het
13:40eerste hoofdstuk gaat over de namen waarmee deze instelling gewoonlijk wordt genoemd.
13:50Ik denk dat Matthew Hendry voor u geen onbekende is.
13:54Hij is natuurlijk bekend door zijn Bijbelverklaring.
13:58Die is in negen delen te krijgen en ook in twee delen.
14:03Matthew Hendry is predikant geweest in Engeland.
14:09Aan het einde van de 17e en begin van de 18e eeuw.
14:13Ook zijn vader, Philip Henry, was predikant.
14:17Hij heeft overigens een prachtig mooi boek geschreven over Christus in mij.
14:27Prachtige mooie verhandelingen.
14:29Maar Matthew is dan voornamelijk bekend om zijn Bijmel-commentaar.
14:34Maar hij heeft dat commentaar eigenlijk alleen maar tot handelingen geschreven.
14:39Als u de Bijbelverklaring kent, dan kun je dat ook zien.
14:42Want na handelingen worden de verklaringen een stuk kleiner.
14:46Dat hebben collega's van hem hebben gedaan...
14:49naar aanleiding van de aantekeningen die hij zelf gemaakt had.
14:52Maar hij is daar vanwege zijn sterven niet meer aan toegekomen.
14:56Maar het kenmerk van die Bijbeluitleg...
14:59is dat het ook heel praktisch en heel pastoraal is.
15:04En waarom ik u dat zeg is omdat het ook weer in zijn boek, als hij het avondmaal behandelt, komt dat ook weer terug.
15:11Dus hij heeft voornamelijk de praktijk van de godzaligheid op het oog en hij kiest daarbij een hele pastorale inzet.
15:22Hij heeft gemerkt onder zijn gemeenteleden dat er heel veel mensen waren die ermee worstelden hoe...
15:31Hoe bereid ik mij nou voor op het komende Heiligavondmaal?
15:35Dat er behoefte was aan een waardige voorbereiding.
15:40En misschien dat u ook wel die strijd kent.
15:44Het is nu de week van voorbereiding.
15:46Maar hoe besteed je nou die week?
15:50En dan kunnen wij dingen lezen.
15:52Het is sowieso goed als u uw agenda een beetje vrij maakt.
15:57En dat u ruimte over hebt, ook s'avonds.
16:00Om bepaalde gedeeltes uit het woord te onderzoeken.
16:04Ik denk aan de evangelie over de instelling van het heiligavondmaal.
16:08Maar ik denk ook aan wat apostel Paulus daarover schrijft.
16:12In zijn brief aan de Corinthians.
16:16Maar hoe
16:19bereiden wij ons nu op een waardige manier voor?
16:25En Henry zegt, dan moet je omgaan met de schrift.
16:34En dat is belangrijk.
16:35Hoe wordt het heiligavondmaal genoemd?
16:41Ook in de schrift genoemd.
16:43En daar gaat het dus vanavond dan in het bijzonder over.
16:47Hoe wordt het sacrament genoemd?
16:54In de eerste plaats, het woord sacrament vindt u niet in de Bijbel.
16:59Het woord op zich vindt u niet in de Bijbel.
17:03Maar zegt Henry, het wordt vaak het.
17:07Sacrament genoemd.
17:10En misschien herkent u dat wel.
17:12Ik merk het hier ook al in Oudorp.
17:14Dat mensen spreken bijvoorbeeld over de bediening.
17:19Iemand gaat aan de bediening.
17:22En Matthew Henry zegt eigenlijk is dat geen goede benaming.
17:28Want er is niet sprake van één sacrament.
17:32Maar er zijn twee sacramenten.
17:35Dus wij kunnen niet zomaar het sacrament zeggen.
17:40En dat geldt ook voor de bediening.
17:42Er is niet alleen de bediening van het sacrament, maar er is ook de bediening van het woord.
17:47Dus als we het over de bediening hebben of over het sacrament hebben, dan moeten wij specifieker zijn wat wij dan precies bedoelen.
17:58En als het gaat over het sacrament, het woord sacrament, dat is niet precies duidelijk waar dat nou vandaan komt.
18:07Misschien kunt u zich dat wel herinneren.
18:09Vanuit de katechismesprediking, als het gaat over de uitleg van de sacramenten.
18:16De ene zegt, het sacrament heeft iets sacraals, dat heeft iets heiligs.
18:23Daar komt het woord sacrament vandaan.
18:26Mathieu Hendry zegt, het komt van het woord eet.
18:30En ik zal u dat straks uitleggen.
18:34Ik denk persoonlijk dat het...
18:37van het woord mysterie afkomt...
18:40en dat het sacrament bedoeld is om iets van het mysterie...
18:47van de grote verborgenheid, om dat te openbaren.
18:51En dan gaat het met name natuurlijk om de tekenen van brood en wijn...
18:56en dat het brood gebroken wordt zoals het lichaam van Christus gebroken is...
19:02en dat de wijn vergoten wordt zoals zijn bloed vergoten is.
19:08Maar een sacrament is in de eerste plaats een teken.
19:12Een teken wat duidelijk maakt wie de Heer is in zijn grote genade.
19:22En terwijl het maar hele eenvoudige tekenen zijn, teken van brood en wijn, en in het oude Israël waren dat de eerste levensbehoeften.
19:35Als je maar brood had en wijn, dan moet je met wijn meer denken aan.
19:39met een klein beetje alcohol erin, maar niet de wijn zoals wij die kennen.
19:46De eerste levensbehoefte, dus dat werd gegeten en gedronken.
19:51En, zegt Henry, dan moet je van de tijdelijke dingen...
19:57moeten wij opgeleid worden tot de geestelijke dingen.
20:02Dus van het natuurlijke, en wij moeten allemaal eten...
20:07Om ons lichaam in stand te houden.
20:09En zo is het ook nodig voor het geestelijke leven.
20:13Dat dat gevoed wordt.
20:15En daarom moeten die tekenen van brood en wijn.
20:19Moeten ons als het ware opleiden tot de geestelijke dingen.
20:24En prachtig is dat.
20:25Dat doet de Heer Jezus zelf ook.
20:28Die neemt dingen uit het dagelijkse leven als voorbeelden.
20:32Om dingen duidelijk te maken.
20:36Dus het lichamelijke moet opleiden tot het geestelijke.
20:41Opdat wij in het brood en in de wijn het lichaam van de Heer Jezus Christus zouden zien.
20:53En daar zijn de ogen van het geloof voor nodig.
20:58Want anders gaan wij het nooit zien.
21:01Het is brood, een eenvoudig stukje brood, gewoon brood.
21:09Maar door het geloof zien wij in het breken van het brood het breken van het lichaam van de Heer Jezus Christus.
21:20En zegt Hendry, dan is het ook niet nodig dat wij beelden hebben in de kerk of schilderijen hebben om dingen duidelijk te maken.
21:29Het is het geloof wat duidelijk maakt de betekenis van brood en wijn.
21:37En wat het Christus gekost heeft om de zonde te verzoenen.
21:44En dat hij zichzelf heeft laten breken.
21:48En zijn lichaam gegeven tot een volkomen verzoening.
21:55Dus moeten wij verder zien dan het teken.
21:59En
22:01achter het teken ligt de betekenende zaak.
22:07En dan spreek ik Calvijn maar na.
22:09Calvijn zegt, en u moet ook die dingen niet te veel uit elkaar trekken.
22:14Van het is maar een teken.
22:17Nee, het heeft ook duidelijk betekenis.
22:22Dus dicht bij elkaar houden.
22:24Het teken, het eenvoudige stukje brood.
22:28U zult het zien ook.
22:31Zondagmorgen, ik probeer het altijd hoog te breken.
22:34Dat de hele gemeente het kan zien.
22:37Zo is zijn lichaam gebroken.
22:44Het teken kan niet zonder de betekenende zaak.
22:49Zoals ons lichaam niet zonder ziel kan.
22:52Dan is er geen leven.
22:54En zo is het ook nodig dat wij door teken heen de betekenende zaak zien.
23:04En zoals ik u al zei.
23:06Zegt Henry, het sacrament is ook een eed.
23:10Een eed
23:12waardoor wij ons aan hem verbinden.
23:18En prachtig, denkt u aan de woorden van Jezaja,
23:21dat ze zullen zijn en er zullen zijn die met de hand schrijven, ik ben des Heren.
23:30Om zo opnieuw met hem in een verbond te treden.
23:38Wij hebben natuurlijk geen dienstplicht meer, maar toen de tijd nog dat er dienstplicht was, kon je na je dienstplicht bijtekenen.
23:47Als het zo goed beviel in het leger, dan kon je voor een aantal jaren nog bijtekenen.
23:54Dat wordt ook wel eens gezegd met het avondmaal, om nou weer eens bij te tekenen in de dienst van de heren,
24:02omdat zijn dienst een liefdedienst is.
24:09Maar dat betekent, beste vrienden, dat als wij deelnemen aan het Heilige Avondmaal, dat ook ons leven moet staan in het teken van die
24:21verbindenis.
24:24Ik ben niet meer mezelf, ik leef niet meer mezelf, maar
24:31wat ik leef, schrijft de apostel Paulus, dat leef ik door Christus.
24:37Dus
24:39dan moet dat ook te zien zijn in ons leven.
24:43Dan moeten wij ook de reuk van Christus verspreiden.
24:48Anders hebben wij een mijneet gepleegd.
24:54Dan hebben we ons aan hem verbonden met woorden.
24:59Maar dan mist het leven met de heren.
25:04De
25:09naam van het avondmaal, zoals u dat in de Bijbel vindt, is het avondmaal des heren.
25:21En dan denk ik aan de apostel Paulus zoals hij dat beschrijft in 1 Corinthe 11.
25:27Hij schrijft dat
25:31aan de gemeente van Corinthe omdat er van alles fout ging in de gemeente van Corinthe.
25:38En soms kun je dankbaar zijn dat er zoveel fout is gegaan in Corinthe.
25:42Niet om ons te verheugen in de fouten van die gemeente.
25:47Maar wel vanwege het onderwijs wat daarop gevolgd is door de apostel Paulus.
25:54En de apostel Paulus schrijft, u houdt wel uw liefdemaal, maar
25:59dat is helemaal ontspoord en de mensen namen hun eigen eten mee.
26:04Dat liep helemaal uit de hand, dat ging helemaal mis.
26:08En daarom zegt Paulus, nee, het is het avondmaal des Heren.
26:15Is maar dat avondmaal.
26:17En waarom is het een avondmaal?
26:20Nou, in de eerste plaats omdat het in de avond is ingesteld.
26:25In de nacht dat de Heer Jezus verraden werd, heeft hij met zijn discipelen het paasga gevierd.
26:32Het paasga heeft grotelijks begeerd dat paasga met hen te vieren.
26:38Omdat hij nog één keer, voordat hij ging lijden en sterven, nog één keer duidelijk wilde maken aan zijn discipelen waarom het nodig was dat
26:50hij ging lijden en sterven.
26:53Grotelijks begeerd.
26:55Dat avondmaal met u te houden.
26:59Dus het is in de avond ingesteld.
27:02Maar
27:04dat ziet ook op het laatst der dagen.
27:09Op
27:11ons zijn de einden der eeuwen gekomen.
27:17Nadat Christus geleden heeft, opgestaan is, zijn werk volbracht heeft, zijn wij in het laatst der dagen gekomen.
27:29Dus daar wijst dat avondmaal ons ook heen.
27:32Het wijst ons ook
27:35op de avond van ons leven.
27:39En dan moet u dat zo zien dat je hebt een hele dag hard gewerkt.
27:45Je komt thuis en
27:48dan heb je trek.
27:50En dan wordt het avondmaal, de
27:55hoofdmaal van de dag, wordt genuttigd.
28:02Om
28:04bezwaarde...
28:06Zo zegt het avondmaalsformulier, om bezwaarde en verslagen harten te spijzen en te laven.
28:16Het
28:18avondmaal, het
28:22verzegelt ook het avondmaal van de bruiloft van het lam.
28:28En
28:31daarom staat de bediening van het heilig avondmaal ook in het licht van die bruiloft.
28:41Dat het het lam is.
28:43Staande als geslacht.
28:46En die betaald heeft.
28:50Volkomen betaald.
28:51En dat het daarom een kerk is.
28:54Die hem eeuwig zal groot maken.
28:58Maar het is het avondmaal des heren.
29:03En dan is het altijd weer belangrijk.
29:06Ik geef dan maar gelijk een klein beetje categorisatie.
29:09U vindt heren met...
29:12Kleine letters en met grote letters in de Bijbel.
29:16Maar in het Oude Testament vindt u het met hoofdletters.
29:20Dat vindt u niet in het Nieuwe Testament terug.
29:23In het Nieuwe Testament wordt altijd heren geschreven met kleine letters.
29:29Maar daar mag u ook heren met hoofdletters in lezen.
29:34En dat heeft alles te maken met het volkomen en volbrachte werk van Christus.
29:43Denkt u maar aan de beleidenis van Thomas.
29:45Als hij de opgestane levensvorst ontmoet.
29:50Dan is zijn beleidenis mijn heren en mijn God.
29:56Heren in het Nieuwe Testament.
29:59Kurios in het Grieks.
30:01Dat wil zeggen dat hij de koning der koningen is.
30:07Dus het is de koning van de kerk.
30:10Die zelf het avondmaal.
30:13Heeft ingesteld.
30:15En hij is het.
30:18Die nou gemeenschap wil oefenen.
30:21Met zijn onderdanen.
30:25Met kreupelen.
30:26Met blinden.
30:28Met lammen.
30:31Met zondaren.
30:35Hij is het die nodigt.
30:38Aan zijn tafel.
30:40Zijn nodiging gaat uit.
30:42Denkt u maar aan die gelijkenis.
30:44Van
30:46de koninklijke bruiloft.
30:49En dat de knechten uitgezonden worden in de heggen en steggen.
30:54En dat ze roepen en nodigen om tot de bruiloft te komen.
31:01Het is de koning van de kerk die uitdeelt van
31:09zijn schatten.
31:11Uitdeelt aan zijn tafel.
31:14Van zijn genade die
31:18hij verworven heeft.
31:20Hij is het zelf.
31:22Die zijn onderdane voet en spijzigt.
31:28En daarom klinkt het bevel doet.
31:32Dat tot mijn gedachten is.
31:36En als het gaat over die gedachten is.
31:40Dan is het niet alleen de gedachten is.
31:44De herinnering aan zijn werk.
31:47Maar ook en misschien nog wel meer.
31:51Aan zijn persoon.
31:55En ik denk dat het altijd belangrijk is.
31:58Om dat onderscheid te maken.
32:01Wij hebben nodig om Christus te kennen.
32:05En
32:06dan kunnen wij hem kennen in zijn werk.
32:10Maar nog groter is het als wij hem mogen kennen als persoon.
32:17Want in de goddelijke drieeenheid zijn personen.
32:21En die personen die kunnen worden gekend.
32:26Doordat zij eigenschappen hebben.
32:29En zo heeft ook Christus.
32:33Hij
32:35is soeverein.
32:37Hij is alwetend.
32:39Hij is almachtig.
32:43Maar hij is ook gewillig.
32:46Gewillig, vele malen gewilliger dan dat wij gewillig zijn om tot hem te komen.
32:57En als wij hem niet zien in
33:01de tekenen van brood en wijn, dan
33:05zien wij niets.
33:09Dan zien wij zijn schoonheid niet.
33:12Die schoonheid hoog te loven.
33:15Zoals Psalm 45 zingt.
33:18Gaat al het schoon van de mensen ver te boven.
33:25Ik proef niks van
33:30het brood en van de wijn.
33:32Als ik niet zijn liefde ervaar.
33:38En ik ga nou iets buiten het boek van Matthew Hendry.
33:42Maar dan moet u Brakel eens lezen.
33:44In zijn redelijke godsdienst gaat hij er heel eenvoudig op in.
33:49Het gaat om het smaken van het brood.
33:52U proeft brood.
33:54Maar
33:56het blijft brood.
33:58Als wij niet zijn
34:01liefde ervaren.
34:03Dat het zijn lichaam is.
34:07Dat hij heeft laten breken.
34:10En daarom is het nodig dat
34:14wij Christus kennen.
34:18De tweede persoon in de goddelijke drieeenheid.
34:23En kennen, en
34:26misschien zeg ik het wat modern voor u, maar dat kennen dat is een relationeel kennen.
34:32Dat is een kennen omdat ik met hem omga.
34:37Omdat ik hem nodig heb.
34:40Omdat ik hem aanroep.
34:43Omdat ik buiten hem niet kan leven.
34:50Het is het avondmaal des heren.
34:54Het wordt ook in de Bijbel genoemd een gemeenschap.
35:01Een gemeenschap en
35:04waardoor, omdat we gemeen zijn met hem, ook zijn genade ervaren.
35:14Kijk, beste vrienden, dan wordt het werkelijk dat wij het avondmaal tot onze troost mogen gebruiken.
35:25In alle strijd, alle aanvechting, alle moeite, zorgen, maar
35:33dan mag je ervaren.
35:34Zijn gemeenschap.
35:38En dat betekent gemeenschap.
35:40Daar zit een wisselwerking in.
35:43Dat hebben we ook zondag gehoord.
35:45Als het gaat over de bruid en de bruidegom.
35:48De liefde van de bruidegom straalt af op de bruid.
35:53En dat zorgt voor wederliefde.
35:55Zij heeft hem lief.
35:58Omdat hij haar eerst heeft lief gehad.
36:03En dan is er ook de dankbaarheid.
36:09Onbegrijpelijke.
36:11Dat hij me niet wegstoot van voor zijn aangezicht, dat zou rechtvaardig zijn.
36:20Maar dan is de dankbaarheid vanwege het volbrachte werk van Christus.
36:28Het is een gemeenschap met de koning van de kerk, maar ook een gemeenschap van
36:35al de heiligen.
36:38Prachtig, mooi wordt dat in het avondmaalsformulier ook omschreven.
36:44Vele bezien, uit vele druiven wordt één wijn geperst.
36:49En uit vele granen wordt één brood gebakken.
36:55Meel,
36:57gemalen.
36:58En daarvan wordt één brood gebakken.
37:02Ondanks de verscheidenheid die er is.
37:05En dat er verscheidenheid is in Gods kerk.
37:09Dat zien wij al in de discipelkring.
37:12Maar ik vind het ook altijd een prachtig voorbeeld.
37:15hoe Paulus en Timotheus met elkaar omgaan.
37:20Als Paulus aan Timotheus zou vragen...
37:22Timotheus, wat is er nou allemaal gebeurd in je leven?
37:28Dan zou hij zeggen, ja, ik weet het niet.
37:31Het is zo langzamerhand gegroeid, maar één ding weet ik.
37:36Ik heb hem lief.
37:39Maar
37:42Timotheus zou Paulus zeggen...
37:45bij mij is het zo heel anders gegaan.
37:48Ik moest echt stilgezet worden.
37:51Ik moest van mijn paard afgeslagen worden.
37:54Wat een weg heb ik moeten gaan.
37:56Hoe
37:57zit dat dan?
38:00Deze mannen, zo totaal verschillend geleid.
38:05Maar ze herkenden elkaar in
38:10één ding.
38:12En dat was het offer van de Heer Jezus Christus.
38:17Betaald.
38:20En dat niet om iets in hen.
38:24Maar enkel en alleen uitgenaamd.
38:30Door één geest.
38:32Gedrengd, zegt onze avondmaals formulier.
38:36Die geest van Christus...
38:38die ook al zijn leden van zijn lichaam
38:44doortrekt.
38:46Dezelfde geest.
38:49Dus dat is een
38:52tweede naam.
38:53De
38:54gemeenschap.
38:57De derde naam is de eucharistie.
39:01Dat is het Griekse woord.
39:03Dat klinkt misschien wat rooms.
39:04Maar
39:06dat betekent letterlijk de dankzegging.
39:11De Heer Jezus nam het brood.
39:15En hij dankte.
39:17Als
39:20je daarover na gaat denken.
39:21Dan staat je verstand met eerbied stil.
39:25Het was de nacht.
39:27Waarin hij verraden zou worden.
39:30Overgeleverd zou worden.
39:32Om gekruisigd te worden.
39:34En hij dankte zijn vader.
39:38Terwijl hij moest gaan lijden.
39:42Dat
39:44offer.
39:45Dat is eenmaal.
39:48En
39:50het was genoeg.
39:52En dat in tegenstelling tot al de offers in het Oude Testament.
39:56Als u dat leest hoeveel dieren er wel niet geslacht zijn.
40:01Ik denk ook als de tempel in gebruik genomen wordt.
40:07Dat duizenden
40:10runderen schapen zijn geslacht.
40:15Dat bloed was
40:18niet genoeg.
40:19Het bloed van stieren en bokken.
40:22Niet genoten.
40:25Bloed van de Heer Jezus Christus.
40:28Wat vergroot is op Golgotha.
40:32Is voldoende.
40:38Eenmalig.
40:39En toch hebben
40:42u en ik dat offer steeds weer nodig.
40:49En daarom zegt de Heer Jezus.
40:52Doe dat tot mijn gedachten is.
40:55Totdat ik zal komen.
40:58Dat hij zal wederkomen.
41:01Op de wolken des hemels.
41:09Eucharistie.
41:12Dankzegging.
41:14In de vierde plaats zegt Henry, het is een feest.
41:18Zo wordt het genoemd in de Bijbel.
41:25De apostel Paulus schrijft, het paasga dat voor ons geslacht is.
41:34Zo laat ons dan feest houden.
41:42Is het ook een feest?
41:46En ik bedoel, dat beslist niet oppervlakkig.
41:52Maar is er de blijdschap,
41:55de verwondering,
41:57de vreugde,
42:00de vrede.
42:02Omdat Christus het alles, maar dan ook alles volbracht heeft.
42:13En Henry werkt dat uit in zijn boek.
42:15Prachtig als u dat leest in een aantal facetten.
42:19Hij zegt in de eerste plaats is het een koninklijk feest.
42:25En zo gebeurde dat ook in het Oude Testament.
42:28Er zijn verschillende voorbeelden van te vinden.
42:30Als er een koning feest vierde, dan stalde hij al zijn schatten uit.
42:36Denk toen maar aan Aosferos.
42:38Of denk ook al maar aan koning Salomo, die bezoek krijgt van de koningin van Scheba.
42:45Laat hem alles zien.
42:48Een koninklijk feest.
42:51Aan de tafel worden de schatten van de koning...
42:56worden uitgestald.
42:58En
43:00hij deelt ervan uit aan
43:06bedelaars...
43:07die
43:10van zichzelf niks hebben, van zichzelf niks kunnen...
43:13van zichzelf niks willen.
43:16Deelt hij uit van zijn schatten.
43:21En daarom, gemeente, is het ook nodig...
43:25dat
43:27wij ons, als wij de gang naar het Heiligavondmaal maken...
43:32ook zo gedragen.
43:38Op weg naar een koninklijk feest.
43:45Brakel schrijft letterlijk in zijn redelijke godsdienst.
43:48Dan gaan wij niet met onze tongen over de grond.
43:50Het
43:54is een feest.
43:55En nogmaals, ik bedoel dat absoluut niet oppervlakkig.
44:00Maar
44:04dat heeft gevolgen voor zowel ons innerlijk als
44:09ons uiterlijk.
44:11Op weg naar
44:14een koninklijk feest.
44:16En de koning...
44:19Die overziet de aanzittende gasten.
44:24Of ze ook een bruiloftskleed aanhebben.
44:34Tweede aspect wat Henry noemt als het gaat over het feest.
44:39Het is een bruiloftsfeest.
44:42De
44:44bruiloft van de bruidegom en de bruid.
44:48Die treden met elkaar in een verbond.
44:52En
44:55ze beloven trouw aan elkaar.
44:59Ondertrouw mij u in der eeuwigheid.
45:02Dat is bij Hosea, de profeet Hosea.
45:06Hij krijgt de opdracht om met een hoer te trouwen.
45:10Om het volk te overtuigen van hun ontrouw ten opzichte van de heren.
45:17Dus dat in de Bijbel het
45:24als een bruiloft voorgesteld wordt gebeurd op heel veel plekken.
45:29De bruidegom en de bruid.
45:33En, zoals ik u al zei, het wijst dan ook heen naar de bruiloft van het lam.
45:43Dat bruiloft van het lam, daar
45:47zal gezongen worden het lied van Mozes en van het lam.
45:56Ik weet niet of de naam Bart Roest u iets zegt.
46:00Het was een voorganger in Scherpenzeel kwam, die wij zelf ook twintig jaar in Scherpenzeel gewoond hebben.
46:08Dus ik kan het huis nog aanwijzen aan de glashorst waar hij gewoond heeft.
46:12Maar er waren regelmatig gezelschappen.
46:17En op een van die gezelschappen werd aan de dochter van Bart Roest gevraagd.
46:22Geef jij nou eens een versje op?
46:25En toen zei ze laten we zingen het lied van Mozes en van het lam.
46:31En toen zei haar vader ja maar daar kennen wij de wijs nog niet van.
46:36Dus dat wordt bewaard voor de bruiloft.
46:40Van het lam.
46:43Het is ook een herdenkingsfeest.
46:46Het heilige avondmaal.
46:49En dan kunt u het vergelijken met het paasga.
46:52En paasga is het oud testamentische sacrament.
46:56En wat de heer Jezus gebruikt heeft.
46:59Om het nieuw testamentische sacrament van het heilige avondmaal in te stellen.
47:04Hij heeft het brood genomen.
47:05Hij heeft de drinkbeker genomen vanuit de paasmaal.
47:10En het paasga dat stond in het licht van de verlossing.
47:16Voordat het volk Israël uit Egypte wordt verlost...
47:19wordt dat paasga ingesteld, Exodus 12.
47:23En
47:25zodat het tot een voortdurende herdenking zou zijn.
47:30Het feest van de verlossing.
47:33Het
47:35is ook het feest van de toewijding.
47:38Dan kunt u dat vergelijken met de inwijding van de tempel...
47:43als de heren intrek neemt.
47:47En zichtbaar gaat wonen onder het volk.
47:50Zichtbaar zijn aanwezigheid betoont onder het volk.
47:55Dan is er vreugde.
47:57En
47:58Salomo deelt dan allemaal voedsel uit en drank uit.
48:03Zodat het feest ook gevierd wordt.
48:06Het feest van de toewijding aan de heren.
48:12En zeker geldt dat voor Gods kinderen.
48:16Dat onze lichamen dan ook tempelen zijn van de Heilige Geest.
48:23Dat hij daarin woont.
48:25Dat hij daarin wonen wil.
48:30En daar een feest van toewijding.
48:34Zo werd er ook feest gevierd als er geofferd werd in het Oude Testament.
48:41Als er op de hoogtijdagen de offers gebracht werden.
48:45En denk maar aan het paasgaard.
48:46Dat paaslam dat moest naar de tempel gebracht worden.
48:50en door de priester geslacht worden.
48:53En dan waren er bepaalde delen.
48:56De beste delen waren voor de heren.
49:00Maar sommige delen van het paaslam dat geslacht werd...
49:04was voor de priester.
49:06En het overige voor de offeraar en voor zijn gezin.
49:10En zo werd er feest gevierd rond de offers.
49:17En ten zesde feest
49:22vanwege het aanrichten van de verbonds.
49:26Wij moeten niet vergeten, beste
49:31vrienden, en ik denk wel eens dat we misschien dat niet meer helemaal helder hebben.
49:39Bij de doop is dat wel zo.
49:41De doop is direct verbonden met het verbond.
49:45Waar de heren zijn verbond verzegeld, zo heel persoonlijk.
49:52Maar dat gebeurt ook met het avondmaal.
49:54De
49:57tekens van brood en wijn zijn verbondszegelen.
50:02En daarom wordt de tafel ook een verbondsdis genoemd.
50:06En
50:08als u zondag 25 nakijkt van de Heidelbergs katechismes, dat gaat over de betekenis van de sacramenten, dat het zichtbare waartekenen en zegelen zijn.
50:20Dat is om de belofte van het verbond des te beter te verstaan en te verzegelen.
50:30Dus de Heere maakt ons de belofte duidelijk in de sacramenten.
50:36En dat geldt ook voor het avondmaal.
50:40En als het gaat over de belofte, de kern van de belofte die in Christus ja en amen zijn.
50:48De belofte draait
50:53altijd om het volbrachte werk van Christus.
50:56Het offer wat hij gebracht heeft.
51:00Dat zien wij in het sacrament van de doop, in het doopwater.
51:04En in het sacrament van het heiligavondmaal, in de tekens van brood en wijn.
51:11En hij maakt
51:14het niet alleen duidelijk, maar hij verzegelt ook de belofte.
51:20En
51:24dat is nodig.
51:26Dat is telkens weer nodig.
51:29De Heer geeft de sacramenten tot versterking van het geloof.
51:35Om dan telkens weer te zien dat de Heer er waar is.
51:41En dat hij zo zijn belofte verzegelt.
51:44En daarom is het sacrament tot versterking.
51:51En er zijn mensen, misschien dat ik ken u onvoldoende, maar dat die hier ook zijn.
51:55En die kunnen de voorbeelden noemen van lieve kinderen van God.
51:59Die nooit hier aan het heiligavondmaal hebben deelgenomen.
52:05Maar dat is niet iets om op te roemen.
52:09Om na te volgen.
52:11De Heere heeft zelf de sacramenten ingesteld.
52:16Tot versterking van het geloof.
52:20En juist om dat zwakke.
52:24Dat
52:25aangevochten geloof.
52:27Te versterken en te bemoedigen.
52:31En dan is het niet alleen voor anderen.
52:34Maar ook voor mij.
52:37Zo heel persoonlijk.
52:40En moet u kijken hoe dan de Heidelbergse katechismes daarover spreekt.
52:44Zo zeker als wij het brood uit des dienaars hand ontvangen.
52:52Zo zeker is
52:55het offer van de Heer Jezus Christus ook voor mij.
53:02Dus de naam van het Heilige Avondmaal laat ook de betekenis zien.
53:10En daarom is het nodig dat we ons telkens weer verdiepen...
53:14in
53:16de grote waarde van het sacrament van het Heiligavondmaal.
53:21En de heren geven ook voor vanavond dat dit eenvoudige onderwijs mag dienen...
53:29zodat u meer zicht krijgt op de betekenis van het avondmaal.
53:36En zeker voor degenen die ermee worstelen.
53:41En ik moet ook zeggen...
53:43Dat ik soms wel eens blij ben dat ermee geworsteld wordt.
53:49Want door het worstelen komt het vaster te liggen.
53:54En ik wil niet de twijfel verheerlijken.
53:58Maar wat hebben wij nodig?
54:00Dat aankleven, dat aanroepen van de heren.
54:05Hij laat zijn tafel aanrichten.
54:08In het midden van de gemeente.
54:10En de nodiging gaat uit.
54:14En dat het u niet onverschillig zou laten.
54:18Maar dat het u zou brengen.
54:20Aan zijn genade troon.
54:22Dat geven de heren.
54:25Amen.
54:29Laten wij nog zingen met elkaar.
54:31Uit psalm 68.
54:34En
54:36wij zingen daarvan het veertiende vers.
54:38Psalm 68 vers 14.
54:40Uw God, o Israël, heeft de kracht.
54:44Door zijn bevel u toegebracht.
54:47O God, schraag dat vermogen.
54:51En wat er verder volgt, 14e vers uit Psalm 68.
54:54Wij
54:55[GEZANG]
57:48eindigen met dankgebed.
57:51Heren, we zeggen in uw naam ontmoetig dank dat we zo dit uur bij elkaar mochten zijn.
57:58En met elkaar nadenken over het heiligavondmaal dat u zelf aan uw kerk gegeven hebt.
58:06En dat tot versterking van het geloof.
58:10En heren, geef door uw genade, door de werking en de kracht van de Heilige Geest.
58:17Dat wij dan ook het sacrament op waarde leren schatten.
58:22En dat wij in de tekenen van brood en wijn het lichaam van de Heer Jezus Christus leren onderscheiden.
58:33Dat wij Hem zien.
58:35Dat wij Hem proeven en smaken.
58:39Dat Hij goed is.
58:42Heren, werk het nog.
58:44En ga met ons in deze week van voorbereiding.
58:49En dat we ons ook zo mogen bezinnen in ieder persoonlijk.
58:53Hoe het nou staat tussen u en onze ziel.
58:57Of wij u nodig hebben.
59:01Uw zoon nodig hebben.
59:04Zijn offer nodig hebben.
59:07Hoe het ligt tussen u en onze ziel.
59:10Heere, werk dan nog.
59:12Werk nog krachtig.
59:13En doe nog wonderen.
59:15Ook aanstaande zondag.
59:18Als de verbonds die staat aangericht.
59:22Heren werk nog.
59:24Uw grote naam ter eer.
59:26Dat bidden wij van u.
59:29Om Christus wil alleen.
59:32Amen.
59:36Allen wel thuis.
59:38[GEZANG]